Het Predikheren

Het Predikherenklooster te Mechelen is een van veraf zichtbaar, markant gebouw aan de noordrand van het centrum van Mechelen, dichtbij de gerestaureerde Dossinkazerne en het Holocaust museum. In de voorbije jaren is er gewerkt aan de restauratie en de herbestemming van ruïne tot stadsbibliotheek.

Locatie Mechelen
Programma stadsbibliotheek
Opdrachtgever Stadsbestuur Mechelen
Status opgeleverd
Periode 2011 ― 2019
Oppervlakte 6.400 m²
Totaal budget 22.000.000 euro
Restauratiebudget 12.000.000 euro

IN SAMENWERKING

Architect Korteknie Stuhlmacher Architecten i.s.m. Callebaut Architecten en Bureau Bouwtechniek
Fotograaf Allt / Luuk Kramer / Stijn Bollaert / Karin Borghout
Luuk Kramer Exterior Courtyard 19268 126

Het Predikheren is een barok klooster uit de zeventiende eeuw dat sinds 1980 beschermd is. Het vervulde in haar lange geschiedenis verschillende rollen: opvangtehuis voor arme bejaarden, militair hospitaal en militaire kazerne met wapenarsenaal. Na jarenlange leegstand en verwaarlozing kreeg het complex recent een herbestemming als stadsbibliotheek. Niet zomaar een bibliotheek, maar een ‘bibliotheek van de toekomst’ of ‘literair wellnesscentrum’ zoals de burgemeester het graag noemt, een huis vol verhalen, poëzie en informatie voor alle Mechelaars.

De ruïneuze toestand van het gebouwencomplex ― afbrokkelende verflagen, de verwaarlozing en bouwsporen uit het verleden ― is niet alleen geconsolideerd, maar was in de ogen van de ontwerper even verontrustend als karakteristiek en aantrekkelijk, en kreeg dan ook een ereplaats in het ontwerp voor de restauratie en herbestemming. Je kan alle historische verhaallijnen als het ware aflezen van het monument aflezen.

De restauratie had als doel deze gelaagdheden te behouden en zichtbaar te maken en betrekt de gehele ontwikkeling van het bouwwerk bij de overwegingen. Algemeen kiezen we voor een zachte restauratie met maximaal behoud van originele materialen en dit op een weloverwogen en wetenschappelijk onderbouwde wijze. Hierbij maken we enkele gemotiveerde uitzonderingen. Er zijn bijvoorbeeld tijdens de militaire periode werken uitgevoerd die de eenheid van de interieurs hebben verbroken en de kwaliteit van het oorspronkelijke ontwerp hebben aangetast. Deze toevoegingen na 1900 zijn dan ook zoveel mogelijk verwijderd.

In het ontwerp kiezen we voor punctuele ingrepen die duidelijk hedendaags zijn en voegen we een extra laag aan de geschiedenis toe. Bij deze ingrepen is echter niet het contrast gezocht maar zijn ze vervlochten met de geschiedenis en historiek van het gebouw. Dankzij hedendaagse dakkapellen kon de bibliotheek een plaats krijgen op de bovenste verdiepingen van het voormalige klooster. Hierdoor is de zolderruimte optimaal benut en bleef de historische binnenkoer een open ruimte. Met een bar, een restaurant en ruimtes voor concerten en lezingen is het Predikheren een open huis voor de Mechelaars geworden. Het gebouw en het plein er rond hebben de wijk nieuw leven ingeblazen.

 

Publicaties

VAI.BE ― AUG, 2020 ‘Interview: Mechthild Stuhlmacher, Wouter Callebaut en Gert Biebouw over hun Predikheren’

ARCHDAILY.COM ― 23.07.2020 ‘City Library Het Predikheren’

ARCHITECTUURBOEK VLAANDEREN N°14: WANNEER ATTITUDES VORM KRIJGEN ― 2020 ‘Essay: Meerstemmigheid in monumenten’

ARCHITECTUURBOEK VLAANDEREN N°14: WANNEER ATTITUDES VORM KRIJGEN ― 2020 ‘Stadsbibliotheek Het Predikheren, Mechelen’

FLANDERSTODAY.EU ― 28.09.2019 ‘Mechelen opens new library in abandoned monastery’

DE STANDAARD ― 02.09.2019 ‘Mooiste bibliotheek van Europa en omgeving’

ARCHITECTURA.BE ― 28.08.2019 ‘Kloosterruïne getransformeerd tot stadsbibliotheek’

ARCHITECTURA.BE ― 18.09.2018 ‘Predikheren drie weekends even open’

 

Prijzen

07.11.2019 ― ARC19 INTERIEUR AWARD ― Korteknie Stuhlmacher Architecten i.s.m. Callebaut Architecten en Bureau Bouwtechniek