Huis van de Vrije Schippers

Het voormalige gildehuis van de Vrije Schippers, aangekocht door deze gilden in 1530, behoort tot de oudste en best bewaarde gildehuizen in de historische haven van Gent. Het is één van de weinige voorbeelden van Brabantse gotiek en is sinds 1943 beschermd als monument.

Locatie Gent
Programma havenhuis
Opdrachtgever North Sea Port
Status opgeleverd
Periode 2012 ― 2018
Oppervlakte 950 m²
Totaal budget 4.300.000 euro
Restauratiebudget 3.500.000 euro

IN SAMENWERKING

Fotograaf Allt
CALLEBAUT VRIJESCHIPPER 293

Het voormalige gildehuis van de Vrije Schippers, aangekocht door deze gilden in 1530, behoort tot de oudste en best bewaarde gildehuizen in de historische haven van Gent. Het is één van de weinige voorbeelden van Brabantse gotiek en is sinds 1943 beschermd als monument.

Het huidige North Sea Port kocht het gebouw aan in 2011 om redenen van openbaar nut. Het havenbedrijf zag het huis als en mooie opportuniteit om zich meer te gaan profileren in de Gentse binnenstad naar werkplek/vergaderruimte/tentoonstellingsruimte. Hiervoor was een grondige restauratie en renovatie noodzakelijk.

In het ondersteunend ontwerp werd de haven van Gent teruggebracht naar zijn historische roots en werd bovendien beter bereikbaar voor het grote publiek. De uitdaging schuilde er in het project opnieuw actief deel te laten uitmaken van haar omgeving, de Graslei en Korenlei, in de middeleeuwen dé haven, vandaag een toeristische parel die jaarlijks duizenden bezoekers naar Gent brengt. Daarnaast moest het gebouw toegankelijk gemaakt worden en moesten flexibele ruimtes gecreëerd worden. De verbouwingswerken en herinrichtingswerken van het ‘Huis van de Vrije Schippers’ hadden aldus een veelzijdig doel, hierbij steunend op drie peilers: duurzaamheid, herkenbaarheid en flexibiliteit.

Het gebouw en de uitgevoerde vooronderzoeken hebben aanleiding gegeven tot nieuw en verder onderzoek in de restauratiewereld. De intensieve restauratie van de voorgevel, opgetrokken uit Balegemse natuursteen, heeft aanleiding gegeven tot verwerving van kennis over niet-destructieve onderzoeksmethodes en verbeterd gebruik van de Balegemse groeve.

De restauratie stelde de werken voorop met betrekking tot duurzaam herstel van de bestaande elementen. Eén van de belangrijkste onderdelen was de restauratie van de voorgevel. Algemeen betekent dit het maximale behoud van de historische gevel met tegelijkertijd technische ingrepen, zoals waterlijsten en ijzers, én dit ook duurzaam is.

Nieuwe zichtbare ingrepen zijn beperkt gebleven tot de toevoeging van een lift, nieuwe utilitaire ruimtes in de vorm van het box-in-box principe en de realisatie van een moderne aanbouw en achterzetbeglazing. De ingrepen zijn op die manier voorzien dat de impact op het monument minimaal zijn. De verantwoording van de genomen restauratieopties werd tevens gestaafd door diverse vooronderzoeken.

Ondanks het historische karakter van dit gebouw en de complete restauratie van het interieur en exterieur met zeer specifieke restauratietechnieken, werd bijzonder veel aandacht besteed aan de energie-performantie, het hedendaags gebruikscomfort en toegankelijkheid.

Het gebouw werd herbestemd tot een multifunctioneel gebouw waarbij in de historische kelder, gekenmerkt door gewelven, een receptieruimte werd ondergebracht. Op de eerste en tweede verdieping werd telkens een vergaderzaal met salon en ondersteunende ruimtes ondergebracht, en onder de originele, imposante dakkap bevindt zich een seminarieruimte. Het gelijkvloers fungeert als publiek toegankelijke tentoonstellingsruimtes die het verhaal van zowel de historische als de huidige haven van Gent, maar ook – samen met de verhalende voorgevel – het verhaal van de geschiedenis van Gent, en bij uitbreiding de Gentenaar vertelt.

Na de restauratie en renovatie wordt het gebouw opnieuw volop in gebruik genomen binnen zijn nieuwe functie. Het gebruik van het gebouw met bijhorend onderhoud zal het monument opnieuw veilig stellen voor langere termijn.

 

Publicaties

DE STANDAARD ― 05.10.2019 ‘Ondernemers helpen erfgoed aan tweede leven’

ONROERENDERFGOED.BE ― 04.10.2019 ‘Het gildehuis van de Vrije Schippers in Gent wint de Onroerenderfgoedprijs 2019’

KLARA.BE ― 04.10.2019 ‘Onroerenderfgoedprijs 2019 naar Gent’

BOUWEN AAN VLAANDEREN ― APR, 2019 ‘Eerherstel voor historisch gildehuis’ en ‘Ambacht van het hoogste niveau’

NATUURSTEEN, NR. 5 ― 2018 ‘Balegemse steen voor gevel’

 

Prijzen

04.10.2019 ― ONROERENDERFGOEDPRIJS 2019

14.12.2018 ― LAUREAAT GENTSE MONUMENTENPRIJS 2018: CATEGORIE OPENBARE BESTUREN OF PUBLIEKE RECHTSPERSONEN