Kasteeldomein Schelderode

Schelderode was het feodale centrum van het Land van Rode en was sinds 1227 één van de voornaamste heerlijkheden binnen de kasselrij van het Land van Aalst. Het kasteel van de heer van Rode, één van de aanzienlijkste heren in het graafschap Vlaanderen moest gesitueerd worden op de gronden van het huidige kasteeldomein van Schelderode. De woonplaats van de feodale heer van Rode groeide uit tot een dorpskern aan de rechteroever van de Schelde.

Locatie Schelderode
Programma woning / kantoor
Opdrachtgever privé
Status opgeleverd
Periode 2010 ― 2017
Oppervlakte 2.100 m²

IN SAMENWERKING

Fotograaf Callebaut Architecten
SONY DSC

Schelderode was het feodale centrum van het Land van Rode en was sinds 1227 één van de voornaamste heerlijkheden binnen de kasselrij van het Land van Aalst. Het kasteel van de heer van Rode, één van de aanzienlijkste heren in het graafschap Vlaanderen moest gesitueerd worden op de gronden van het huidige kasteeldomein van Schelderode. De woonplaats van de feodale heer van Rode groeide uit tot een dorpskern aan de rechteroever van de Schelde.

Het kasteel, het park en de aanhorigheden met inbegrip van de kasteelmuren en toegangspoort, werden op 10 februari 2000 als monument beschermd. Op hetzelfde moment werd de dorpskern van Schelderode met omgeving van de Sint-Martinuskerk, het kasteel en de pastorie als dorpsgezicht beschermd. Het kasteelpark grenst achteraan met de Melsenbeek aan de Scheldemeersen die sinds 4 november 1981 als landschap beschermd zijn.

Het kasteel van Schelderode vindt zijn huidige vorm wanneer kunstenaar Florimond Van de Poele in 1863 eigenaar werd van wat op dat moment niet meer was dan een U-vormig hoevegebouw met enkele verspreide huisjes. Hij tekent een neogotisch kasteel dat een al even merkwaardig neogotisch interieur behelst met bewaarde muurschilderingen van de Bethune en glasraampanelen door Van de Poele zelf. Als bouwheer en tevens architect van het kasteeldomein had Van de Poele een sterke katholieke overtuiging, die door hem doorgetrokken werd zowel in het landschap als in de architectuur. Bovendien zorgde zijn slechte gezondheid ervoor dat het kasteel een nog meer introvert karakter kreeg en enigszins verscholen ligt in het landschap.

Vandaag wordt de functie van het kasteel ook in een introverte woon-werkrichting gestuurd, waarbij werken overdag en wonen ‘s avonds en in het weekend, voor een rustige maar optimale bezetting zorgen die het kasteel beschermen voor de toekomst.

De restauratiecampagne van Callebaut Architecten voor het kasteel van Schelderode bedraagt een masterplan voor het hele domein. Het ontwerp past in een algemene herwaardering van het domein met als doel de instandhouding van de gebouwen en heropwaardering van het geheel. Hiervoor werd gezocht naar functies voor elk gebouw die het monumentale karakter kunnen appreciëren en tegelijk de draagkracht niet overschrijven.

Alle gebouwen, met o.a. de conciërgewoning, het diensthuisje en koetshuis, krijgen een woonfunctie met eventueel kantoren aan gekoppeld. Het gesloten karakter van het kasteel en de gestrengheid van het interieur laten een verborgen, meer klare uitbouw toe aan de parkzijde van het kasteel. De sterk museale ruimtes binnenin zijn perfect compatibel met nog meer kantoorfuncties.

Het onderhoud van het aanzienlijke parkdomein vroeg om een karaktervolle schuur of ‘barn’ tegen de kasteelmuur, voor huisvesting van machines en gereedschap. Een algemene duurzaamheid wordt verzekerd door een harmonisch park- en groenbeheerplan.